Uzależnienie jest określonym stanem psychicznym i fizycznym powstałym na skutek używania substancji psychoaktywnych. Na zespół uzależnienia składają się zespoły zjawisk fizjologicznych, behawioralnych a także poznawczych. Alkoholowy zespół abstynencyjny zwłaszcza powikłany jest niekiedy śmiertelnym zagrożeniem, więc leczenie odwykowe i odtrucie alkoholowe, powinno się odbywać pod profesjonalną opieką.
Osoba uzależniona odczuwa silny przymus użytkowania danej substancji psychoaktywnej. W przypadku przerwania przyjmowania tej substancji, od której jest uzależniona, stwierdza się u niej objawy zespołu abstynencyjnego. W zespole uzależnienia mamy również do czynienia ze wzrostem tolerancji. Osoba, która jest uzależniona od danej substancji psychoaktywnej zaniedbuje własne zainteresowania w celu dalszego jej zdobywania czy przyjmowania. Czyni to, pomimo wyraźnych szkód, jakie dana substancja wyrządza jej ciału, psychice czy

sferze społecznej.

 

W przypadku uzależnienia od alkoholu, Światowa Organizacja Zdrowia, definiując to pojęcie zwraca uwagę na związane z piciem zmiany w zachowaniu, zmiany odczuwane subiektywnie oraz zmieniony stan psychobiologiczny.

Pierwsze z nich, tj. zmiany w zachowaniu stwierdza się wówczas, gdy sposób, w jaki osoba spożywa alkohol nie odpowiada wzorcowi picie, jaki przyjęty jest w danym kręgu kulturowym. Osoba uzależniona np. spożywa alkohol niezależnie od pory dnia, pije w samotności. Spożywa również wysokie dawki alkoholu w stosunku do masy ciała, sposobu odżywiania, stanu zdrowia itp. Ponadto osoba uzależniona nie reaguje na wzmocnienia negatywne i spożywa alkohol mimo presji ze strony najbliższych.


Do zmian subiektywnych należy utrata kontroli nad piciem oraz występowanie „głodu” alkoholowego. Upośledzenie kontroli nad piciem polega na utracie zdolności konsekwentnego realizowania własnych decyzji w odniesieniu do spożywania bądź niespożywania alkoholu. Osoba uzależniona odczuwa trudności z przerwaniem rozpoczętego picia a także trudności z powstrzymaniem się od rozpoczęcia picia.


Z kolei do zmian psychobiologicznych zalicza się zespół odstawienia, zwany inaczej zespołem abstynencyjnym. Ponadto osoba uzależniona spożywa kolejne dawki alkoholu ze świadomością, iż objawy abstynencyjne ustąpią. Co więcej, u osoby takiej stwierdza się zmienioną tolerancję na alkohol.